Disk Taraması ve Onarımı için Windows CHKDSK

Eylül 23, 2025 Soru Yanıt

Linux komutlarıyla ilgili önceki yazımızda, sistem yönetimine yardımcı olan komutlardan bahsetmiştik. Bu serinin devamında ise Windows tarafına odaklanıyoruz.

Windows Server tabanlı VDS ve dedicated altyapılarda günlük yönetim işlerinde komut satırı hâlâ etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. Bu araçların en önemlilerinden biri CHKDSK, yani disk kontrol komutudur. Sabit disklerde oluşabilecek hataları bulup onarma görevinde oldukça sık tercih edilir.

Table of Contents

CHKDSK Komutu Nedir?

Windows’ta yer alan yardımcı komutlardan biri olan chkdsk, sistemdeki disk hatalarını tespit edip onarmak amacıyla geliştirilmiştir. Bu komut sayesinde dosya sistemi hataları ve bozuk sektörler taranarak düzeltilir, böylece bilgisayarın yeniden kararlı bir şekilde çalışması sağlanır.

CHKDSK’nin Özellikleri

Disk denetimi aracı olan CHKDSK, hem dosya sistemi hem de dizinlerdeki sorunları taramanın yanı sıra bozuk sektörleri de kontrol eder. Bu süreçte dosyaların bulunduğu dizin yapılarıyla sistem kayıtlarını karşılaştırarak hataları belirler. Aynı zamanda disk yüzeyinde bozuk alanları bulur ve sorunlu sektörlerde bulunan verileri mümkünse sağlam alanlara taşır.

Disk Denetimi Ne Kadar Sürer?

CHKDSK taramasının süresi diskin büyüklüğüne, yaşına ve bozuk sektörlerin sayısına göre değişkenlik gösterir. Kimi zaman 20-25 dakikada bitse de bazı durumlarda saatlerce sürebilir. Tarama sırasında bilgisayarın performans düşüşü yaşaması doğaldır. İşlem yarıda kesildiğinde tekrar denenebilir, fakat sürekli sonuçlanmıyorsa bu önemli disk arızalarının göstergesidir.

CHKDSK Parametreleri ve Kullanımı

CHKDSK ihtiyaçlara göre çeşitli parametrelerle çalıştırılır

chkdsk → Varsayılan tarama, sorunları listeler ancak düzeltmez.
chkdsk /f → Dosya sistemi hatalarını onarır.
chkdsk /r → Fiziksel bozuk sektörleri bulur, sağlam verileri kurtarır. Aynı zamanda /f işlevini içerir.
chkdsk /x → Sürücüyü ayırarak tarama yapar; /f komutunu da kapsar.
chkdsk /v → Kontrol sırasında tüm dosya adlarını listeler.
chkdsk /scan → NTFS disklerde çevrim içi tarama yapar.
chkdsk /b → Kötü sektör listesini sıfırlar ve yeniden tarar.
chkdsk /i → Dizin girişlerini yüzeysel kontrol eder, hızlıdır.
chkdsk /c → Klasörlerdeki döngüleri atlayarak kontrol süresini kısaltır.

Örnek komut kullanımı

chkdsk D: /f

Bu komut, D sürücüsünde hata taraması yapar ve bulunan sorunları düzeltir.

Sabit disk hatalarının düzeltilmesi kadar uzak masaüstü bağlantılarının güvenliği de önemlidir. Bu nedenle Windows Server 2016 Uzak Masaüstü Portu Değiştirme rehberimizi inceleyerek sunucunuzu ek saldırı risklerinden koruyabilirsiniz.

chkdsk /f ve /r Komutlarıın Farkı Nedir ?

Kullanıcıların en çok karıştırdığı parametreler /f ve /r’dir

/f yalnızca dosya sistemi hatalarını düzeltir.
/r hem bozuk sektörleri bulur hem de verileri sağlam kısımlara taşıyarak kayıpları azaltır.

Dolayısıyla kapsamlı bir bakım için /r komutu tercih edilmelidir.

Windows 10 ve 11’de `chkdsk`Nasıl Çalıştırılır?

Başlat menüsünde yer alan arama kutusuna cmd yazalım. Yönetici olarak çalıştır seçeneğine tıklayalım.

Komut penceresine chkdsk yazıp Enter tuşuna bastığınızda sistem, herhangi bir değişiklik yapmadan yalnızca diski tarar. Bu tarama sırasında hatalar raporlanır ancak dosya sistemi üzerinde herhangi bir düzeltme yapılmaz.

Eğer C sürücüsü dışındaki bir bölümü kontrol etmek istiyorsanız, komuttan hemen sonra sürücü harfini yazmanız gerekir.

Örneğin, chkdsk D: /f komutu D sürücüsünü tarar ve bulunan hataları düzeltmeye çalışır.

Eski Windows Sürümlerinde Kullanım

CHKDSK sürümlere göre ufak farklarla aynı şekilde çalışır

Windows XP Başlat → Çalıştır → cmd.

Vista / 7 Başlat menüsünden arama kutusuna cmd.

Windows 8 Windows + C → Ara → cmd.

Tüm sürümlerde kullanılacak temel komutlar aynıdır:

chkdsk /f
chkdsk /r

Sık Sorulan Sorular

CHKDSK dondu ne yapmalıyım?

Tarama ilerlemiyorsa işlemi iptal edip bilgisayarı yeniden başlatın. Sonrasında sfc /scannow ve dism /restorehealth komutlarını çalıştırın. Donma devam ediyorsa diski yedekleyip arızalı olup olmadığını test etmelisiniz. Ayrıca ağ bağlantı sorunları da donma hissi yaratabileceğinden, DNS önbelleğini temizlemek için ipconfig /flushdns komutunu çalıştırmanız faydalı olabilir.

CHKDSK FOUND.000 klasörü nedir?

Bu klasör CHKDSK’nin kurtardığı dosya parçalarını içerir. Dosyaların bir kısmı açılabilir ama çoğu bozulmuş veya eksik olabilir. Genellikle silinmesinde sakınca yoktur ancak önemli verileriniz varsa veri kurtarma yazılımlarıyla kontrol etmelisiniz.

CHKDSK sürekli tekrar ediyor neden?

Windows her açılışta CHKDSK çalıştırıyorsa, bu dosya sistemi üzerinde sürekli tekrarlayan hatalar olduğuna işarettir. Bu durumda disk yüzeyi test edilmeli ve arızalıysa değiştirilmelidir.

CHKDSK harici disklerde kullanılabilir mi?

CHKDSK yalnızca dahili disklerde değil, harici HDD ve SSD’lerde de kullanılabilir. Harici diske atanan sürücü harfini belirleyip komutu bu sürücü üzerinden çalıştırmanız yeterlidir. Ancak işlem sırasında diskin bağlantısının kesilmemesine dikkat edilmelidir.

CHKDSK “disk yazma korumalı” hatası veriyor, nasıl çözülür?

Bu hata genellikle USB bellek ya da harici disklerde görülür. Çözüm için önce Aygıt Özellikleri’nden yazma koruması seçeneğinin kapalı olduğundan emin olun. Sorun devam ediyorsa Komut İstemi’nde diskpart aracını kullanarak attributes disk clear readonly komutu ile korumayı kaldırabilirsiniz.